e-İşletme Modelleri
Kafanızdaki iş fikrini hayata geçirme, ya da mevcut bir işletmenin internet ortamına yaygınlaştırma sürecinde hangi modelle çalıştığınızın bilincinde olmanız, doğru stratejiler uygulamanız için çok önemlidir. Bu yazıyı okumadan önce modelleme kriterleri hakkında bilgilendirme yaptığım e-İşletme Modelleme Kriterleri yazımı okumanızı Tavsiye ederim.
e-İşletme Modelleri;
1 – Sanal Pazaryerleri (AGORA) Alıcı ve satıcıları sanal ortamda buluÅŸturan e-iÅŸletmeler. AGORA eski Yunan dilinde, kralların soylu kiÅŸileri davet ettikleri yer anlamına gelmektedir.(İşte sadece ukalalık etmek için kullanabileceÄŸiniz, pratikte hiçbir iÅŸinize yaramayan bir bilgi daha)
Bu modelin Ana Teması, dinamik fiyat oluÅŸturmaktır. Müşteriler modelin aktif oyuncularıdırlar. e-Bay, gittigidiyor.com(zaten bu modelin en büyüğü e-Bay tarafından satın alında) klasik örnekleridir. firsatciyiz.com‘ da bu modelin klasik olmasa da bir örneÄŸidir. Ölçek ekonomisine dayalı olarak uygun fiyat sunmaya çalışan site model olarak hoÅŸ olmakla beraber bana göre ürün fiyatları çok pahalı tutulmuÅŸ. Yapılan alışveriÅŸler üzerinden alınan komisyonlarla gelir elde edilir.
2 – Portallar (Aggregator) ÇeÅŸitli konuları tek bir kanaldan kullanıcılara ulaÅŸtıran e-iÅŸletme modelleridir. Hedef kitle doÄŸrultusunda konular gruplanabilir. milliyet.com.tr gibi haber portallerinin yanı sıra forbes.com gibi business portalleri örnek olarak verilebilir. mynet ve e-kolay.net gibi daha genel yerel portaller de baÅŸarılı örneklerdir. Ana tema, arz ve talebin birleÅŸmesi, kullanıcılara saÄŸladıkları katma deÄŸer, insanların aradıklarını çok daha rahat ve düşük maliyetle bulabilmeleridir. Bu e-iÅŸletme modellerinin kazançlarının büyük bölümü reklam gerirlerinden gelir.
3 – DeÄŸer Zinciri (Value Chain) İnternetin yoÄŸun kullanımından sonra, dağıtım zincirlerindeki gereksiz görülen halkaların çıkartılmasını hedefler. Tedarik Zinciri Yönetimi ile ilgili ciddi bilgi birikimi gerektirir. Belli bir müşteriye özel ürünün yaratılmasını daÄŸlar. Dell kiÅŸiye özel donanım ve yazılımlarla üretim yapan ve taleplerini internet üzerinden alan ilk firma olarak bu modelin yaratıcısıdır.
“müşteri istediÄŸi renkte araba satın alabilir, renk siyah olduÄŸu sürece” – Henry Ford
Artık otomobl firmaları Değer Zinciri e-işletme modeli ile internet sayfalarında girerek, modei, renk, motor, ekstra donanım, sunroof vs. seçerek kendinize özel bir model siparişi almaktalar.
4 – İttifaklar (Alliance) Kullanıcı hem üretici hem tüketicidir. Açık kaynak kodlu uygulamaların geliÅŸtirildiÄŸi ortamlardır.(Linux gibi) Ayrıca peer to peer, dosya paylaşım siteleri örnek olarak verilebilir.
e-İşletme kurmak hedefleniyor ise öncelikle modeli tanımlanmalı ve modelin gerektirdiÄŸi pazarlama & iÅŸletme stratejiler uygulanmalıdır. Ana Faaliyet alanının belirlenmesi, süreçlerin tanımlanması, hedef kitlenin belirlenmesi, katma deÄŸer üretme yöntemlerinin seçilmesi iÅŸlemleri her modeli için genel hatları ile tanımlıdır. Amerika’yı yeniden keÅŸfetmek size maliyetten fazla biÅŸey üretmeyecektir.
